Dhana ya Udhamini wa Mtaji katika Mudharabah
Katika fedha za Kiislamu, mudharabah ni ushirikiano ambapo mwekezaji (rab ul mal) hutoa mtaji na mfanyabiashara (mudharib) hutoa ujuzi na kazi. Faida inagawanywa kwa uwiano uliokubaliwa, lakini hasara za kifedha hubebwa na mwekezaji pekee, isipokuwa kama kuna uzembe au uvunjaji wa masharti. Hili linatokana na kanuni ya Qur'ani (2:279) ya kutotoa riba na kuepuka dhulma. Udhamini wa mtaji (capital guarantee) unaweza kuwa changamoto, kwa sababu kuhakikisha mtaji unarejeshwa kwa gharama yoyote kunakiuka asili ya kushiriki hatari. Hata hivyo, baadhi ya wanazuoni huruhusu udhamini wa sehemu chini ya masharti maalum.
Kanuni za Shariah Kuhusu Udhamini wa Mtaji
Katika Shariah, kanuni ya 'al-kharaj bi al-daman' (faida inahusishwa na dhima) inamaanisha kuwa mwekezaji anastahili faida kwa sababu anabeba hatari ya hasara. Kwa hiyo, udhamini kamili wa mtaji bila kushiriki hatari ungechukuliwa kama riba (usury). Hata hivyo, udhamini unaweza kuruhusiwa katika baadhi ya matukio, kama vile nguvu majeure, au ikiwa mwekezaji ataweka sharti la udhamini kwa kiasi cha mtaji wake. Lakini kwa ujumla, wakuu wa wanazuoni wa Kiislamu hawakubaliani na udhamini wa mtaji katika mkataba wa mudharabah kwa sababu unakubaliana na asili ya ushirikiano.
Changamoto za Udhamini wa Mtaji Katika Miamala ya DeFi
Katika fedha za kijadi, udhamini unaweza kutolewa na vyama vya tatu au kwa njia ya dhamana. Katika DeFi, mikataba mahiri inaweza kutekeleza masharti ya udhamini kiotomati. Hata hivyo, katika mfumo wa Kiislamu, ni muhimu kuepuka masharti yoyote yanayoweza kuleta riba au dhulma. Kwa mfano, ikiwa mkataba wa mudharabah utaahidi kurejesha mtaji kwa vyovyote vile, unaweza kuwa batili. Badala yake, vyama vinaweza kukubaliana kushiriki hasara wakati wowote inapotokea, na kujenga mazingira ya uaminifu na uwazi.
Njia Mbadala Za Kiislamu Zinazokubaliana na Shariah
Ili kudumisha ushirikiano na hatari iliyoshirikiwa, njia mbadala zinajumuisha kutoa ruhusa kwa mwekezaji na mfanyabiashara kukubaliana kugawana faida kwa uwiano uliokubaliwa, na kushiriki hasara kwa uwiano wa mtaji. Pia, dhamana inaweza kufanywa kwa njia ya kipaumbele cha malipo (prioritization) kutokana na faida, au kwa kutumia gharama ya mfanyabiashara. Muundo mwingine ni 'mudharabah al-muqayyadah' ambapo mwekezaji anaweza kuweka masharti ya uwekezaji. Kwa ujumla, uwazi na kuzingatia kanuni za Shariah ni muhimu.
Je, Qist Inatekelezaje Hivyo?
Qist hutumia mkataba wa mraba (diminishing musharakah) na mikataba mingine inayozingatia Shariah. Kwa kiwango cha juu, mwekezaji ananunua hisa katika mali na kuzikodisha kwa mteja, polepole akiongeza umiliki. Hakuna ahadi ya udhamini wa mtaji; badala yake, hasara inashirikiwa. Mkataba mahiri wa Qist umewekwa wazi kwenye BaseScan, unaoweka masharti kwa uwazi. Malipo yanafanywa kwa USDC ili kuepuka riba. Ikiwa hasara itatokea kwa sababu ya nguvu majeure au uzembe, sheria za Shariah zinafuatiwa. Kwa hiyo, Qist inalingana na kanuni za Kiislamu za kushiriki hatari.
Gundua Qist: qist.info
Maudhui haya ni ya utambulisho tu na sio ushauri wa kifedha.